Afrikaanse alternatieven

In de komende veertig jaar zal de Afrikaanse stadsbevolking bijna verdriedubbelen. In sub-Sahara Afrika leeft daarvan nu meer dan de helft in sloppenwijken. Open het gordijn en ontdek twee Afrikaanse alternatieven. Wordt het een door bedrijven ingerichte ‘smart city’? Of wordt de toekomst warmer en wijzer?

Idee

De stedelijke bevolking van Afrika zal naar verwachting tussen 2010 en 2050 verdrievoudigen, en groeien naar 1,2 miljard mensen. Het continent streeft daarmee Oost-Azië voorbij als regio met de grootste stedelijke bevolking ter wereld. Het grootste deel van die stedelijke bevolking woont nu in kleine steden. Dat betekent dat steden in de komende decennia aanzienlijk zullen groeien - hoogstwaarschijnlijk met een intensief gebruik van fossiele brandstoffen. Tegelijkertijd liggen in Afrika ook veruit de grootste kansen voor post-fossiele steden. Dat mogen we niet negeren, als we nadenken over de stedelijke toekomst.

Wat is de realiteit van nu? De meeste burgers in Europese steden beschouwen infrastructuur als water en elektriciteit als vanzelfsprekend. Dat geldt niet voor de steden in Sub-Sahara Afrika, waar meer dan 60% van de bevolking in sloppenwijken woont. Vaak sluit de overheid deze mensen uit van “de stad” die zij bedienen, waardoor bewoners van de slums niet kunnen voldoen aan hun basisbehoeften en geen vooruitzicht hebben voor de toekomst. Het is een dagelijkse strijd om aan water, energie en voedsel te komen, in een extreem ongezonde en vaak gevaarlijke leefomgeving. Onze installatie brengt een deel van die harde realiteit naar voren in een dramatische ‘status quo’ scene.

Dit is een straatbeeld uit een fictieve Afrikaanse stad. Je kunt de geluiden van het chaotische kruispunt bijna horen - het toeteren van de krakkemikkige auto’s, de gesprekken tussen mensen en de geluiden van straathonden die vechten om eten. De lucht is gevuld met de stank van uitlaatgassen en de rook van hout en houtskool; kolencentrales creëren wolken in de verte. Het gebrek aan voorzieningen maakt inwoners creatief; vaak verzinnen ze illegale manieren om te overleven. Makeshift-draden verbinden sommige huizen aan het elektriciteitsnet, maar dat is levensgevaarlijk voor anderen. Gammele voertuigen zorgen voor onbetrouwbaar, onveilig en vaak te duur transport naar het werk. Er is een gebrek aan leidingwater; ondernemers grijpen hun kans en verkopen water tegen hoge prijzen. Ook slechte sanitaire voorzieningen bedreigen de gezondheid van de bewoners. De sloppenwijken strekken zich uit zo ver je kunt zien, en zullen zich blijven uitbreiden, tenzij er iets verandert.

In de tentoonstelling is dit ‘status quo’ beeld te zien op een semi-transparant gordijn. De kijker wordt uitgenodigd om het gordijn op te heffen en de twee mogelijke toekomsten te ervaren: de slimme stad, en de wijze stad.

De ‘slimme stad’ vertegenwoordigt een toekomstvisie die verwant is aan die van multinationale technologiebedrijv